بانک مرکزی: ۲ هزار صندوق قرض‌الحسنه مجوز دارند

به گزارش خبر حرفه ای از ایرنا؛ مجید هاشملو رئیس گروه بازرسی اداره نظارت بر مؤسسات پولی غیر بانکی بانک مرکزی در خصوص صدور مجوز صندوق‌های قرض‌الحسنه توضیح داد: به صورت تخصصی نظارت بر صندوق‌های قرض‌الحسنه در بانک مرکزی در حال انجام است در مجموع آماری که در اختیار داریم چیزی حدود ۱۸۰۰ صندوق قرض‌الحسنه داریم که دارای تراکنش بانکی هستند به این معنا که حساب‌هایشان در بانک‌ها به نام صندوق قرض الحسنه شناسایی شده دارد.

تأمین نقدینگی خُرد در دوران جنگ اخیر بر عهده صندوق‌های قرض‌الحسنه

وی درباره اینکه صندوق‌های قرض‌الحسنه گاهی متهم به برخی تخلفات می‌شوند، گفت: حجم تراکنش بانکی این صندوق‌ها کاملا مشخص است و خود بانک‌ها با موضوعات اینچنینی مقابله می‌کنند؛ در مجموع به طور کلی حدود ۲۰۰۰ صندوق قرض‌الحسنه فعال هستند؛ اخیراً خبرهایی در خصوص تخلفات احتمالی صندوق‌ها منتشر شد که به نظر می‌رسد به این حجمی که ادعا می‌شود، نیست.

وی با تاکید بر اینکه صندوق‌های قرض‌الحسنه منشاء بسیاری از اقدامات خیر در کشور هستند، ادامه داد: با توجه به شرایط اقتصادی که در آن قرار داریم و اتفاقاتی که بعد از جنگ رمضان در کشور رخ داد، این صندوق‌های قرض‌الحسنه خُرد محلی بودند که پای کار آمدند و توانستند نقدینگی به خانوارها تزریق و وام‌های خرد به بسیاری از افراد نیازمند پرداخت کنند؛ این صندوق‌ها عملا به حاکمیت کمک کردند تا بتونیم از این دوران بگذریم.

اعطای فرصت اخذ مجوز به صندوق‌های قرض‌الحسنه فعال تا پایان شهریور ۱۴۰۶

هاشملو ادامه داد: در مجموع صندوق‌های قرض الحسنه در راستای رفع نیازهای ضروری مردم گام‌های بزرگی برمی‌دارند؛ تعداد خیلی محدودی صندوق هستند که تخلفاتی دارند از جمله بحث فرار مالیاتی یا فعالیت پولشویی است اما تعدادشان در مقابل مجموعه اقدامات مثبتی که در صندوق‌ها اتفاق می‌افتد خیلی کم است؛ این موارد بسیار جزئی هستند که در رسیدگی است.

این مسئول در بانک مرکزی تاکید کرد: در حال حاضر بر اساس مصوبه هیأت عالی بانک مرکزی به موجب شیوه‌نامه تطبیق فعالیت صندوق‌های قرض الحسنه تا پایان شهریور ۱۴۰۶ صندوق‌های قرض‌الحسنه فرصت دارند شرایط خود را با دستورالعمل جدیدی که بانک مرکزی تصویب کرده، تطبیق دهند. به عبارت دیگر بر اساس این مصوبه، فرصتی به صندوق‌ها داده شده تا اقدامات لازم برای اخذ مجوز را انجام دهند.

کدام صندوق‌های قرض‌الحسنه مجوز جدید دریافت کردند؟

وی افزود: لذا در حال حاضر یک سری از صندوق‌های قرض‌الحسنه از گذشته اطلاعات خود را در پنجره واحد مجوزهای بانک مرکزی ثبت کرده بودند؛ این تعداد صندوق برای ثبت تغییرات باید اطلاعات خود را به‌روزرسانی و برای گرفتن مجوز فعالیت از طریق درگاه ملی مجوزها مجوز اقدام کنند؛ صدور مجوز دو مرحله است یک مرحله مجوز ثبت تغییرات صندوق‌هاست که به اداره ثبت بانک مرکزی ارائه می‌شود، مرحله دوم صدور مجوز فعالیت است که ما از طریق اطلاعاتی که از قبل درسامانه‌های بانک مرکزی داشتیم و صندوق‌ها آن داده‌ها را به‌روزرسانی کرده‌اند، مجوز ثبت تغییرات ارائه می‌دهیم.

۲ هزار صندوق قرض‌الحسنه فعال داریم

به گفته این مقام مسئول در بانک مرکزی، حدود ۲۰۰۰ صندوق قرض‌الحسنه فعال هستند به این معنا که صدور مجوز فعالیت این ۲۰۰۰ صندوق قرض‌الحسنه‌ای که مجوزشان را در یک مقطع از نیروی انتظامی دریافت کرده بودند، در حال حاضر با تغییر قانون نظارت، به بانک مرکزی محول شده است. بخش دیگری از صندوق‌های قرض‌الحسنه هم مجوزهای موقت از بانک مرکزی (مجوزهای موقت دو ساله) گرفته بودند؛ بعضی از اینها ممکن است منقضی شده باشد؛ لذا بر اساس مصوبات هیأت عالی بانک مرکزی فرصت ۲ ساله به این صندوق‌ها داده شد.

۴ مدل صندوق قرض‌الحسنه تعریف شد + سرمایه لازم برای تأسیس صندوق

وی خاطرنشان کرد: بر اساس دستورالعمل جدید که در هیأت عالی بانک مرکزی تصویب شد صندوق‌های قرض‌الحسنه به ۴ طبقه تقسیم شدند: خُرد، کوچک، متوسط و بزرگ؛ هر کدام از این طبقات محدوده دامنه فعالیت مشخصی دارند به طور مثال با حداقل ۱۰۰ میلیون تومان می‌شود صندوق‌های خُرد تاسیس کرد که در سطح محله می‌توانندن فعالیت کنند و سقف منابع که می‌توانند تأمین کنند، ۱۰ میلیارد تومان است؛ صندوق‌های کوچک با ۵۰۰ میلیون تومان سرمایه می‌توانند تأسیس شوند؛ صندوق‌های متوسط با سرمایه از ۲.۵ میلیارد تومان آغاز می‌شود و برای تأسیس صندوق بزرگ از هزار میلیارد تومان سرمایه شروع می‌شود.

هاشملو درباره اینکه آیا صندوق‌های قرض‌الحسنه می‌توانند منابع خود را سرمایه‌گذاری کنند؟ گفت: صندوق‌ها مجاز به سرمایه گذاری و کسب سود نیستند اما متناسب یک نسبت محدود و مشخصی از منابع خود را می‌توانند در بانک‌ها سپرده‌گذاری و از محل آن سود دریافت کنند تا به این طریق هزینه های خود را پوشش دهند.

سازمان اقتصاد اسلامی، همکار بانک مرکزی در نظارت بر صندوق‌ها

وی درباره نقش سازمان اقتصاد اسلامی در ساماندهی صندوق‌های قرض‌الحسنه یادآور شد: سازمان اقتصاد اسلامی به موجب قانون برنامه ششم امکان نظارت قانونی بر صندوق‌های قرض‌الحسنه داشت. در قانون برنامه هفتم سازوکار به این شکل شد که بانک مرکزی اختیار دارد بخشی از این از ظرفیت سازمان اقتصاد اسلامی استفاده کند در همین راستا به موجب مصوبات هیأت عالی بانک مرکزی مقرر شده که قراردادی بین سازمان اقتصاد اسلامی با بانک مرکزی منعقد شود که به موجب آن قرارداد، نظارت این سازمان بر صندوق‌های ذیل خودش قانونی شود؛ این سازمان در حال کمک‌رسانی به بانک مرکزی برای امر نظارت بر صندوق‌هاست و بسیار فعالیت‌های مفید و خوبی داشته است.

اینکه مؤسسات قرض‌الحسنه را بستر پولشویی بدانیم، کاملا بی‌انصافی است

رئیس گروه بازرسی اداره نظارت بر مؤسسات پولی غیر بانکی بانک مرکزی یادآور شد: اخیراً دیدم اخباری منتشر شده که صندوق‌های قرض‌الحسنه را بستری برای فرار مالیاتی یا پولشویی معرفی کرده‌اند در حالی که به این شکل نیست و به نظر من این کم‌لطفی و بی‌انصافی در قضاوت به عملکرد صندوق‌هاست؛ صندوق قرض‌الحسنه برخاسته از مردم و برای مردم هستند یعنی نهادی محلی است که در آن تعدادی از خیرین جمع می‌شوند و منابعی را برای نیازمندان تجهیز می‌کنند؛ وقتی مؤسسات خرد محلی بخواهند تسهیلات پرداخت کنند، به نیازمندان واقعی محله پرداخت می‌کنند.

ماهیت فعالیت صندوق‌های قرض‌الحسنه اساساً غیرانتفاعی است

وی تأکید کرد: ضوابط، مقررات و نحوه فعالیت مؤسسات قرض‌الحسنه با یک تشکیلات سازمان‌یافته مثل بانک بسیار متفاوت است و ماهیت فعالیت آن کاملا فرق دارد. در حالی که اساساً ماهیت فعالیت صندوق قرض الحسنه غیرانتفاعی و پرداخت تسهیلات قرض الحسنه خرد به نیازمندان است و اموراتی مثل سرمایه‌گذاری صندوق‌های قرض‌الحسنه در فعالیت‌های اقتصادی، موضوعیت ندارد.

هاشملو گفت: صندوق‌های قرض‌الحسنه بر اساس مقررات بانک مرکزی باید بخشی از منابع تعریف شده خود را که بانک مرکزی مشخص کرده، نزد بانک‌ها در قالب سپرده، سرمایه‌گذاری کنند تا بتوانند هزینه‌های خود را پوشش دهند. لذا بخش عمده منابع صندوق ها باید صرف پرداخت تسهیلات قرض الحسنه شود که در عمل هم شاهد این رویه صحیح در بسیاری از صندوق ها می باشیم.